Etkinlik, uygulama

Biobazlı Plastik!

Küçük bir araştırma ile plastiklerin doğada yok olma sürelerinin 500, 1000, 4000 yıl olduğunu söyleyen farklı kaynaklar olduğunu görüyoruz. Birbirlerinden farklı olsalar da hepsi de oldukça uzun zaman dilimleri. Son yıllarda gördüğümüz farklı bir başlık ise plastiklerin doğada aslında hiçbir zaman tamamen yok olmadığı üzerine.

Yok olmayan plastikler ise doğanın tüm üyeleri tarafından durmaksızın bünyelerine alınmakta, onlarla yaşanmakta. Mikroplastikler bir canlıdan ötekine de besin zincirine katılmakta. Böylece besin zincirimizin yeni vazgeçilmezi (!): Plastikler!

Bu durum üzerine çookça üzülüp yakınabiliriz. Ne kadar ahlanıp vahlansak da yeridir. Ancak sonrasında “ne yapabilirim?” sorusunu soruyorsak ne mutlu 🙂 Öncelikle plastiğin atık olduğu alışkanlıklara alternatifler yaratmak önemli çözüm. Gelelim miniklerimizin ufkunu açmaya…

Plastiklerin doğada çözünmediği üzerine farkındalık yaratabilmek adına yapılabilecek güzel bir etkinlik olmanın yanında biobazlılar konusunda da ufuk açıcı bir etkinlik sayfasındasınız!

Doğaya bırakılanların doğa tarafından kabul ediliyor olması gerektiği bilincini aşılayalım!

Ne Lazım?

Nişasta (1 yemek kaşığı)

Dilediğimiz şekilde kalıp

Su (3 yemek kaşığı)

Sirke (1 çay kaşığı)

Gliserin (1 çay kaşığı)

Gıda boyası*

*bitki temelli renk verici tercihimiz

ölçüleri oranları dahilinde artırabilirsiniz 🙂

Nasıl Yapılır?

  1. Su ve nişastayı ısıya dayanıklı bir kapta karıştırıyoruz.
  2. Sirke ve gliserini de karışıma ekleyip ısıtmaya başlıyoruz.
  3. Isıtma aşamasında sürekli karıştırıyoruz, bir yandan da renk verici boyamızı ilave ediyoruz.
  4. Soğuması için kalıbımıza alıp bekletiyoruz.

Doğaya zararı olmayan plastiğimiz artık hazır ! Boya için ıspanak, pancar gibi renk veren bitkilerin sularını kullanabilirsiniz. Ölçüleri, yapılacak maddeye göre artırarak deneyebilirsiniz.

Çocukları şekil verme konusunda hayal güçleriyle baş başa bırakmak en güzeli olacaktır 🙂

Plastik tabak ve kaşık algısına meydan okuma örneğimiz 🙂 Daha iyisi daima var!

Ölçüleri ve malzemeleri değiştirmeleri konusunda çocukları özgür bırakarak kendi deneyimlerini yaşamalarına fırsat tanıyabiliriz. Bu esnada yapılan çalışmaların daha bilimsel olabilmesi adına deney föyü tadında kullandığımız kılavuzun PDF’ini yazı sonuna ekliyorum. Kılavuz çıktı alınmaksızın dijital olarak da kullanılabilir 🙂

Etkinliği ebeveynler çocuklarıyla evde kaliteli zaman geçirme ve çevreye yönelik olumlu farkındalıklar kazandırma adına uygulayabileceği gibi öğretmenler de benzer kazanımlar için proje görevi gibi noktalarda kullanabilir ve derinleştirebilirler.

Bol kazanımlı olması dileğiyle,

Keyifler!

Genel

Kağıt Hamuru ile Yeniden Kağıt!

Gezegenin sınırlı kaynaklarının kullanımı konusunda çocuklara seslenip onları kıskıvrak konu içine çekebilecek belki de en güzel etkinlik: Kendi kağıdını yap!

Sürdürülebilir bir gelecek için geri dönüşüme sığınmanın yeterli bir çözüm olmadığı açık bir gerçek. Ancak dönüşüm işinin; konuya giriş, farkındalık kazandırma ve ilgi çekme için çevre eğitiminde oldukça işe yarar olduğu söylenebilir.

Özellikle okul çağı çocukların sıklıkla haşır neşir olduğu kağıtların kullanıldıktan sonra kendileri tarafından yeniden üretilip kullanılabilir olması fikri çocukların ilgisini çekiyor.

Yaygın olarak da kullanıldığını düşündüğüm bu etkinliği uygularken, çocukların çevre duyarlılıklarının okşanması yanında, motor becerilerinin ve yaratıcılıklarının desteklendiğini görüyorum.

Nasıl Yapılır?

Çok basit!

Öncelikle çocuklardan evde ya da sınıfta artık kullanılmayacak -belki de ÇÖPe gidecek!- kağıtları avlamalarını isteyerek başlıyoruz.

  1. Toplanan kullanılmış kağıtlar bir kabın/kovanın içine ufak parçalara ayrılmaya başlanıyor. Not: Bu el yorucu kısım toplu bir şekilde yapıldığında çekirdek çitleme keyfi verebiliyor.
  2. Parçalanan kağıtlar üzerine bolca ılık su ekleyip mümkünse bir gün bekletiyoruz.
  3. İyice yumuşayan kağıtları süzüyoruz.
  4. Elimizde kalan bu kağıtların üzerine un ve beyaz tutkal ilave edip en keyifli kısma geçiyoruz: YOĞURMA! Bu noktada beyaz tutkalın yapıştırıcı özelliğinden yararlanmak istiyoruz elbette. Ancak zararı olabileceğinin de farkında olmalıyız. Alternatifleri için çalışıyoruz 🙂
  5. Kağıdın un ve tutkal ile hamur kıvamına gelmesini sağlıyoruz. Yani yorulana, yorulana ve bir daha yorulana kadar yoğurmalıyız. Neyse ki çocuklar yorulmayı severler 🙂
  6. İyice yoğurulan hamurdan küçük parçalar alınıp inceltilerek yeniden kağıt şekline getirilir. Bu parçalar temiz bir kumaş üzerine dizilip kuruması için bırakılır. Üzerlerine tekrar bir kumaş serip ağır kitaplar koyarsanız daha düz olacaktır.

Kuruyan yapraklar -özellikle ilk yapımda- biraz kalın olduysa hamuru daha ince açmak gerektiğini fark edecekler 🙂 Bu yapraklara farklı şekiller verebilir, dümdüz olması için ütüleyenler olabilir, birbirine iliştirilip defter yapılabilir, üzerine not alınabilir, resim yapılabilir. Araba, kalemlik gibi materyaller bile ortaya çıkabiliyor. Sonuçta hayaller özgür…

Aşamalar basit. Önemli olan ise uygulama. Süreçte çocuklarla gerçekleştirilecek sohbet oldukça önemli. Bu esnada kağıt yapımı için ağaçların kullanıldığı, bu esnada su harcandığı gibi konular elbette konuşulmalı. 1 ton kağıdın yaklaşık 17 ağaçtan elde edilebileceği, bu ağaçların 4250 kişiye oksijen sağladığı, bu üretim sırasında 26700 litre su tüketileceği gibi sayısal değerler verilmesi ileri yaşlar için somutlaştırmaya yardımcı olacaktır.

Uygulama her çocuk/çocuk grubunun özelliklerine uygun olarak biçimlendirilebilir. Bu etkinlik yönergeler yukarıda verdiğim gibi net bir şekilde verilerek gerçekleştirilebileceği gibi çocuk/çocuklar malzemelerle baş başa bırakılarak da gerçekleştirilebilir. Ortaya çıkacak keşiflerden sorumluyum, evet 🙂

Çocukların yönergeyi alıp adımları takip ederek kendilerinin sonuca ulaşmasını isteyenler için aşağıya ufak bir kılavuz bırakıyorum. Dijital ortamda kullanabilirsiniz. Çıktı alınarak kullanılması durumunda da yeniden kağıt olabileceğini çocuklarımıza hatırlatabiliriz 🙂

Bol kazanımlı olması dileğiyle,

Keyifler!